تبلیغات
تحقیق دانشجویی - تحقیق سیر تاریخی اندیشه‌های اقتصادی اسلام و مبانی و ماهیت اقتصاد اسلامی

تحقیق دانشجویی

تحقیق سیر تاریخی اندیشه‌های اقتصادی اسلام و مبانی و ماهیت اقتصاد اسلامی شامل 84 صفحه به صورت فایل ورد و قابل ویرایش می باشد که یکی از تحقیق های جامع و کامل در مورد سیر تاریخی اندیشه‌های اقتصادی اسلام و مبانی و ماهیت اقتصاد اسلامی  می باشد و دارای منابع معتبر می باشد

 فصل اول: سیر تاریخی اندیشه‌های اقتصادی اسلام[۱]

ابتدای تاریخ اندیشه‌ی اقتصادی اسلام به ظهور اسلام در مکه و سپس تاسیس حکومت اسلامی در مدینه باز می گردد. منبع و مرجع اصلی در مورد عقاید اقتصادی اسلام، اول قرآن کریم و پس از آن گفتار و کردار و در یک کلمه سنت پیامبر اسلام حضرت محمّد(ص) است. تحول و گسترش حوزه جامعه اسلامی، با رشد اندیشه‌های اقتصادی نزد اندیشمندان مسلمان همراه  بوده است و رفته رفته موضواعات فراگیری؛ مانند خراج، قیمت‌ها، پول، تجارت، روابط زمین و سامان دهی بازار در میان آثار نویسندگان و دانشمندان مسلمان مورد بحث و بررسی قرار گرفته است.[۲] بنابر‌این، اندیشه‌ی اقتصادی اسلام به تدریج به عنوان یک موضوع میان رشته‌ای در آثار مفسران، فقها، مورخان و فیلسوفان اجتماعی، سیاسی و اخلاقی گسترش یافته است.[۳]

کل دوران تاریخ اندیشه‌ی اقتصادی اسلام را می توان به دو مقطع کلاسیک (از ظهور اسلام تا اواخر قرن ۱۹ میلادی) و مقطع معاصر ( از اوایل قرن ۲۰ میلادی تا‌کنون) تقسیم کرد. مقطع کلاسیک را می توان به دو بخش تقسیم کرد: یکی آیات و روایات(قرآن وسنت) با جهت گیری اقتصادی و دیگری موضوعات اقتصادی در متون فقهی، فلسفی- کلامی، تاریخی، اخلاقی و غیره.[۴]

بنابراین، مباحث این فصل با مطالعه اندیشه اقتصادی اسلام در مقطع کلاسیک آغاز می شود.

 ۱-۱)اندیشه اقتصادی اسلام از اوایل ظهور اسلام تا اواخر قرن ۱۹

این دوره از نظر زمانی، سال اول هجرت پیامبر اسلام(ص)(۶۲۱ میلادی) تا اواخر قرن ۱۳ هجری قمری (اواخر قرن ۱۹ میلادی) را در بر می گیرد. دوره ذکر شده از یک سو شامل حکومت های صدر اسلام که خود به نحوی تجربه‌ی اقتصادی اسلام را در برداشت. با توجه به حضور فیزیکی حضرت محمّد (ص) و امام علی(ع) در اوایل دوره‌ی ذکر شده، می توان آزمون عملی خوبی از اقتصاد اسلامی را ملاحظه کرد. گذشته از این، قرآن نیز در همان دوره نازل شده است که در آن آیاتی در مورد امور مادی و اقتصادی آمده است. گفته‌ها، کردارها و تقریر حضرت محمّد(ص) و ائمه نیز در امور اقتصادی به عنوان یکی از منابع معتبر شرعی در اسلام شناخته شده است.[۵]

پس از سپری شدن دوره‌ی صدر اسلام، نوبت به حکومت‌های اسلامی رسید که با وجود همراه داشتن نام اسلام به ندرت به حقیقت دین توجه داشتند و در موارد زیادی نام دین تنها پوششی برای توجیه اوامر خلاف شریعت حکام بود. از میان این حکام به افراد معدودی چون عمر بن عبد العزیز بر می خوریم که در صدد اجرای احکام و مبانی دینی و تحقق عدالت و مصلحت واقعی بوده است[۶]. با وجود این، بسیاری از نهادهای اقتصادی مردمی و غیر سیاسی، مانند بازار، همچنان عملکرد اسلامی خود را حفظ می کنند،[۷] در حالی که خلفا موضوعات اقتصادی – سیاسی و مربوط به حکومت، مانند سیاست مالی اسلام را دچار انحراف می کنند[۸].

در بین همین حکومت‌ها و در مدت تمدن اسلامی، اندیشمندانی از فقها، فلاسفه و مورخان هستند که به جنبه‌هایی از امور مالی و اقتصادی اسلام پرداخته‌اند. این منابع و مراجع، پشتوانه‌هایی هستند که می‌توانند منشأ استخراج امور، مسائل و موضوعاتی از اقتصاد اسلامی محسوب شدند.

اندیشه‌ی اقتصادی اسلام در این مقطع را در دو زیر بخش آیات و روایات با جهت گیری اقتصادی و نیز موضوعات اقتصادی در متون فقهی، فلسفی و غیره دنبال می کنیم.

 ۲-۱)آیات و روایات با جهت­گیری اقتصادی

قبل از اشاره‌ی مستقیم به آیات و روایات، توضیح دو نکته لازم است: یکی این است که جهت­گیری اقتصادی آیات و روایات در بیشتر موارد جنبه‌ی بسیار کلی و عمومی دارد و ترسیم امور اقتصادی جزئی و الگوی به‌خصوصی از آنها را نباید انتظار داشت؛ به عبارت دیگر آیات و روایات لزوماً جزئیات موضوعات اقتصادی، تأثیر آموزه‌ها بر رفتار مردم از جنبه‌ی اقتصادی و امثال آن را بررسی نمی کنند، بلکه این وظیفه‌ی پژوهشگران و صاحب­نظران است که با کاربرد آن امور کلی و عمومی در آیات و روایات به استخراج اصول مشخص اقتصادی و حتی بررسی رفتارهای اقتصادی در پرتو آن آیات و روایات مبادرت ورزند.

دوم این که گستردگی آیات و روایات در ارتباط با مسائل اقتصادی به قدری است که ذکر همه‌ی آنها در این نوشتار دشوار و البته غیرضروری است؛ زیرا هدف ما نشان دادن جهت­گیری­های کلی آیات و روایات است که با ذکر آیات و روایات کمتری نیزبه مقصود خود خواهیم رسید‌. برای اثبات گستردگی حجم آیات مرتبط با اقتصاد، ایرج توتونچیان در کتاب «پول و بانکداری اسلامی» طبقه­بندی سوره­های قرآن را به نقل از کتاب امت و امامت[۹] علی شریعتی به ترتیب زیر ارائه کرده­است:

موضوع تعداد سوره
پدیده های مادی و طبیعی ۲۲
عقیده و مکتب فکری ۲۲
جامعه و طبقات اجتماعی و سیاست ۲۷
تاریخ و فلسفه تاریخ ۱۷
اخلاق و رفتار ۴
مسائل مالی ۴
عبادت و شعائر و مراسم مذهبی ۲

ایشان در تفسیر این طبقه­بندی می­نویسد: برای تنظیم الگوی اقتصاد اسلامی ما به موارد دوم لغایت ششم نیازمند هستیم که جمعاً ۳/۷۱ درصد موضوعات قرآنی را تشکیل می­دهد. [۱۰] بنابراین ملاحظه می­شود که حجم زیادی از آیات قرآن برای مطالعات اقتصاد اسلامی قابل استفاده است.

برخی از عنوان­های کلی اقتصادی که در قرآن و روایات به آنها اشاره شده است، عبارتند از: [۱۱] اسراف، عدالت اقتصادی، کسب و کار، ریا، معامله و خرید و فروش، زکات، خمس، صدقه، انفاق، سود، مال، ثروت، زراندوزی، خست، ولخرجی، زیان در معامله و تجارت، کم فروشی، حیله در معامله، بازار (سوق) بخل در معامله، ارث، رفاه افراطی (اسراف)، زهد افراطی ، جزیه، جمع­آوری تولیدات کشاورزی (حصاد)، خراج، خزانه، کالا (خیر و متاع) طلا و نقره، سرمایه (رأس المال)، رزق، زمین، زراعت، هزینه­های عام المنفعه (سبیل الله)، دزدی اموال (سرقت)، مشارکت مالی، مشاغل، صناعت، مصارف خوراکی (طعام)، توجه به برخی از کالاها (عدس، عسل، پیاز، گندم، زیتون، انجیر و امثال آن) زیان و خسارت و غرامت (غین و غرم) فقر و غنی، فیء، قرض، ابزار و اندازه­ها (کیل و میزان و امثال آن) زندگی اقتصادی (معیشت) ملک و مالکیت، قراردادهای اقتصادی (عهد و میثاق و نظایر آن) جمعیت (نسل) تولیدات کشاورزی (حرث) و نظایر آن.


جهت دانلود متن کامل تحقیق سیر تاریخی اندیشه‌های اقتصادی اسلام و مبانی و ماهیت اقتصاد اسلامی کلیک نمایید

نظرات() 
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.

آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :